1947 Lanham marka anla\u015fmas\u0131nda Marka Tescili:<\/strong> Bir t\u00fcccar veya bir imalcinin imal etti\u011fi veya satt\u0131\u011f\u0131 mal veya hizmeti di\u011ferlerinden ay\u0131rdeden i\u015faret, kelime, isim, sembol veya bunlar\u0131n bir kompozisyonudur. diye tarif edilmektedir<\/p>\n Markan\u0131n \u00f6nemi:<\/strong> Orta \u00e7a\u011f gemicileri gezdikleri yerlerde g\u00f6rd\u00fckleri mal\u0131 memleketlerinde k\u00f6t\u00fc bir i\u015f\u00e7ilikle kopye ediyorlard\u0131, zamanla markalama inzibati bir tedbir olarak ba\u015flad\u0131. Gide gide baz\u0131 mallar pazarda rakipleri aras\u0131nda sivrilip iyi isim yapmaya, aranmaya y\u00f6neldi, b\u00f6ylece onlar\u0131 daha kolay ay\u0131rdetmek i\u00e7in baz\u0131 i\u015faretler konulmas\u0131 farz oldu. Okur yazarl\u0131\u011f\u0131n hen\u00fcz geli\u015fmemi\u015f oldu\u011fu o \u00e7a\u011flarda markalar\u0131n \u015fekil olarak yap\u0131lmas\u0131 gerekiyordu. \u0130sim ve sloganlara nazaran sembol ve amblemler daha reva\u00e7tayd\u0131. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde marka, ge\u00e7mi\u015fe g\u00f6re daha da \u00f6nemlidir. Bunun birinci nedeni: Esas sat\u0131c\u0131 ile al\u0131c\u0131 hi\u00e7 bir zaman y\u00fcz y\u00fcze gelmemekte, bir\u00e7ok arac\u0131lar kullan\u0131lmaktad\u0131r. \u0130kincisi, mallar\u0131n \u00e7o\u011funun ambalajl\u0131 olmas\u0131, t\u00fcketicinin 5 hissini kullanarak kanaat edinmesine engel olmakta, ancak duydu\u011fu \u015f\u00f6hreti, reklamlar\u0131n anlatt\u0131klar\u0131 veya eski tecr\u00fcbelerine dayanarak bir mal\u0131 almas\u0131 gerekmektedir. Bu da g\u00fcvendi\u011fi markan\u0131n i\u015faretini g\u00f6rmesi ile olabilmektedir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise self-servis sat\u0131\u015f yerlerinin geli\u015fmesi nedeniyle sat\u0131\u015f \u00f6ncesi karar\u0131n\u0131n \u00f6nem kazanmas\u0131d\u0131r. Nihayet geni\u015f \u00e7apta haberle\u015fme ve nakliye imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n geli\u015fmesi b\u00fcy\u00fck pazarlarda ayn\u0131 t\u00fcrden \u00e7e\u015fitli mallar\u0131n bir arada sat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle marka ve sembollerin bjn-ler hatta milyonlarca insana duyurulup belletilmesi zorunlulu\u011fu do\u011fmu\u015ftur.<\/p>\n Markalar \u00e7e\u015fitli kaynaklardan t\u00fcretilir. Bunlara bir de\u011finecek olursak;<\/p>\n Firma Ad\u0131 : <\/strong>Bazen \u015firketler mamullerine kendi adlar\u0131n\u0131 verirler. Mesela Gulf benzin \u015firketi mallar\u0131nda da ayn\u0131 ad\u0131 kullan\u0131r. Ford da b\u00f6yledir. Baz\u0131lar\u0131 ise \u015firket ad\u0131n\u0131 k\u0131saltarak veya ba\u015f harflerini kullanarak marka yapar. A.E.G. (Allgemeine Elektricit\u00e2ts Gesellschaft); TEXACO (Texas Company); CALSO (Standard oil of California); FIAT (Fabricana Italiana Automobili Torino); CALTEX (California-Texas Oil Co.);B.M.W.(Bayerische- Motorenwerke); P\u0130MA\u015e (Plastik \u0130n\u015faat Malzemeleri A.\u015e.); GMC (General Motors Co.); TASKO (Tar\u0131m Sat\u0131\u015f Kooperatifleri); TOFA\u015e (T\u00fcrk Otomobil Fabrikalar\u0131 A.\u015e.); OYAK (Ordu Yard\u0131mla\u015fma Kurumu) ve benzerleri.<\/p>\n Ki\u015fisel Adlar:<\/strong> Ford, Chrysler, Ko\u00e7, \u00dclker. Komili, Johnny- Walker, Rolls-Royce, Vakko, Elvan (Kemal Has\u2019\u0131n k\u0131z\u0131) gibi isimler kurucunun ad\u0131, soyad\u0131 veya bir yak\u0131n\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131n marka olarak kullan\u0131lmas\u0131ndan do\u011fmu\u015ftur. Me\u015fhur bir ki\u015finin ad\u0131n\u0131 da marka olarak alanlar vard\u0131r : Lincoln, Pontiac, De Soto. Marconi, Ajax gibi.<\/p>\n K\u0131sa Anlams\u0131z \u0130simler:<\/strong> Pazarlama ve reklamc\u0131l\u0131k y\u00f6n\u00fcnden en ba\u015far\u0131l\u0131 marka ad\u0131 olarak bunlar kabul edilir. Hi\u00e7bir manas\u0131 yoktur, anlam\u0131n\u0131 do\u011frudan do\u011fruya mamulden al\u0131r. \u0130lk olarak N. W. Ayer ajans\u0131 1899\u2032da m\u00fc\u015fterisi National Biscuit Co.\u2019nin mamulleri i\u00e7in UNEDA ad\u0131n\u0131 bulmu\u015ftur. Deterjan i\u00e7in VEL, dudak boyas\u0131nda VEV, di\u015f macununda \u0130PANA, GLEEM, bizde baz\u0131 mamullere konulan OMO, V\u0130TA, SANA, FAY, POP gibi adlar, George Eastman\u2019\u0131n KODAK\u2019\u0131 hep bu t\u00fcrdendir.<\/p>\n Yabanc\u0131 Dilden Markalar:<\/strong> Frans\u0131zca CHAT NOIR, BON VOYAGE, parf\u00fcm, Rus\u00e7a TO-VAR\u0130SH, SMIRNOFF votka i\u00e7in \u00e7ok g\u00fczel isimlerdir. Dr. Renaud-Paris, diye bir adam olmad\u0131\u011f\u0131 halde kozmatik i\u00e7in uygun bir isim oldu\u011fundan memleketimizde tutunmu\u015ftur.<\/p>\n Lisansl\u0131 Adlar:<\/strong> Mickey Mouse, Beatlees, \u015eoray, H\u00fcdaverdi gibi, alanlar\u0131nda me\u015fhur olmu\u015f isimler de marka olarak al\u0131nabilir. Ancak bu takdirde izin al\u0131nmas\u0131 ve gerekirse \u00fccret \u00f6denmesi \u015fartt\u0131r.<\/p>\n Harc\u0131alem Kelimeler:<\/strong> G\u00fczel anlaml\u0131, ak\u0131c\u0131 kelimeler mamul\u00fcn cinsine, \u015fekline bakmadan s\u0131k s\u0131k kullan\u0131l\u0131r. Bunlar\u0131n marka olarak al\u0131nmas\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fcK sak\u0131ncas\u0131, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n da haberli habersiz, ayn\u0131 markay\u0131 kullanmas\u0131d\u0131r : Aslan, \u00c7itlenbik, Karaca, Jet, Feza, Ak\u0131n, Yavuz, Ate\u015f gibi\u2026<\/p>\n Yar\u0131 Anlaml\u0131 Kelimeler:<\/strong> Mamul\u00fcn fonksiyonunu veya kalitesini anlatan kelimeler de makbul markalardand\u0131r : TIDE (Med-Cezir); MUM (Sessiz); FALCON (Atmaca); WHIRLPOOL (Girdap, anafor); TIGER (Kaplan); MUSTANG (Vah\u015fi at); FRIGIDAIRE (So\u011futucu); YUMAGETTI (Yumurtal\u0131 spagetti); HOTPOINT (S\u0131cak nokta) v.b.<\/p>\n Firma ad\u0131 marka ad\u0131na nazaran daha az \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Nitekim \u00e7o\u011fu ki\u015fi, CAMEL\u2019i, R. ]. REYNOLDS\u2019dan; CADILLAC\u2019\u0131, GENERAL MOTORS\u2019dan; V\u0130TA\u2019y\u0131, UNlLEVER\u2019den; OL\u0130N\u2019\u0130, TRAKYA YA\u011e sanayii\/\u2019nden fazla tan\u0131r. Firma adlar\u0131 daha ziyade prestij art\u0131rmakta yararl\u0131d\u0131r. \u00abGeneral Motors taraf\u0131ndan imal edilmi\u015ftir\u00bb ibaresi, bir mamul i\u00e7in iyi bir referanst\u0131r. Baz\u0131 firmalar b\u00fct\u00fcn ma-mullerinde \u015firketin ad\u0131n\u0131 kullanmay\u0131 tercih ederler. H. J. HE\u0130NZ, VATAN Konserve, bu gurupta, say\u0131labilir. Eskiden FORD da mamullerine hep kendi ad\u0131n\u0131 verir, Model-T, Model-A, diye tipleri ay\u0131rdederdi. \u015eimdi bu usul\u00fc b\u0131rakm\u0131\u015f, Custom, Fairlane, Ranch Wagon, Country Sedan gibi model adlar\u0131 bir yana, Thunderbird, Falcon, Mustang, Torino gibi ayr\u0131 marka adlar\u0131 da kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Perakendeciler, satt\u0131klar\u0131 mallara kendi adlar\u0131n\u0131 vermeyi tercih ederler. Amerika\u2019da SEARS, \u0130talya\u2019da UP\u0130M, Almanya\u2019da KAUF-HOF, bizde de ANKARA PAZARI, GlMA, M\u0130GROS gibi ma\u011fa\u00aczalar, satt\u0131klar\u0131 mallar\u0131n \u00e7o\u011funu kendileri paketleyip ma\u011faza ad\u0131yla markalar, baz\u0131 mallar\u0131 da yine kendi adlar\u0131yla markalanmak \u00fczere \u0131smarlarlar. Marka konusunu \u00f6zetlersek, bir markan\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in gereken \u00f6zellikler: Marka anlam\u0131n\u0131 mamulden almal\u0131, ba\u015fkalar\u0131yla kar\u0131\u015fma ihtimali olmamal\u0131, k\u0131sa, ak\u0131c\u0131, vurucu bir kelime olmal\u0131d\u0131r. Markan\u0131n s\u00f6ylenmesi mamul\u00fc hat\u0131rlatmaya k\u00e2fi gelmeli, ayr\u0131ca izah gerekmemelidir. Bu, bilhassa kelime ba\u015f\u0131na \u00fccret \u00f6denen radyo gibi medialarda reklam giderlerinin azalmas\u0131na da yard\u0131m eder. Mesela BE-MA, ayn\u0131 ad alt\u0131nda hem ay\u00e7i\u00e7ek ya\u011f\u0131, hem makarna, hem de sos pazarlamaktad\u0131r. Birinin reklam\u0131na giri\u015fti\u011finde BE-MA Ay\u00e7i\u00e7ek ya\u011f\u0131 diyerek, mamul\u00fc 3 kelimeyle anlatabilmektedir. Halbuki OLIN, sadece OL\u0130N deyivermekle mal\u0131n\u0131 anlatmaktad\u0131r, zira bir ba\u015fka OLIN yoktur.<\/p>\n G\u00f6ze hitap eden semboller, uzun bir maziye sahiptir. Wood\u2019ag\u00f6re U. S. Patent Ofisi\u2019nce tescil edilmi\u015f en eski sembol, 1870\u2032de Averill Chemical Paint Co.\u2019ye aittir. Bu sembol \u015f\u00f6yle tarif edilmekteydi : \u00ab\u00d6n planda,\u00fczerinde CHEMISTERY kelimesi yaz\u0131l\u0131 bir kaya, onun \u00fcst\u00fcnde bir kartal vard\u0131r. Kartal bir pen\u00e7esinde bir boya kab\u0131 veya teneke tutmakta, g\u00f6\u011fs\u00fcnde Ekonomik, g\u00fczel, dayan\u0131kl\u0131\u2019 yaz\u0131l\u0131 bir bandrol, di\u011fer pen\u00e7esinde bir f\u0131r\u00e7a veya merdane bulunmaktad\u0131r A\u015fa\u011f\u0131da su \u00fczerinde buharl\u0131 bir gemi, arka planda bir k\u00f6pr\u00fc veya viyad\u00fck \u00fcrerinden ge\u00e7en bir tren veya otoray, daha geri fonda ise binalar, fabrikalar g\u00f6r\u00fclmektedir.\u00bb Belki biraz daha tetkik edilirse bir s\u00fcr\u00fc hamasi ve vatanperverane motif daha g\u00f6r\u00fclecektir : K\u0131z\u0131lderili kafalar\u0131, elmaslar, bayraklar, kare, daire, ellips, \u00fc\u00e7gen \u015fekilleri ve bir s\u00fcr\u00fc insan, hayvan tipleri\u2026 O g\u00fcnden bug\u00fcne sembol ve amblem anlay\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015fmi\u015f, gitgide sadele\u015ferek s\u0131k s\u0131k rastlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z basit, modern, ifadeli, bir bak\u0131\u015fta ve \u00e7ok uzaktan se\u00e7ilebilen amblemler do\u011fmu\u015ftur.<\/p>\n Bir marka veya sembol\u00fcn ba\u015far\u0131l\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 denemek \u00e7ok kolayd\u0131r : T\u00fcketiciye bir bak\u0131\u015fta temsil etti\u011fi mal\u0131 hat\u0131rlatan, ba\u015f\u00ackalar\u0131yla kar\u0131\u015fmayan bir i\u015faret ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131r.Bir i\u015faret t\u00fcketiciyi yan\u0131ltmamal\u0131d\u0131r :Yan yana konuldu\u011funda bile zor ay\u0131rt edilen i\u015faretler, insan haf\u0131zas\u0131nda \u00e7ok kolay kar\u0131\u015f\u0131r. Tutunmu\u015f bir mal\u0131n benzeri isim ve g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fle \u00e7\u0131kan yeni bir mal, onun uydusu olmak, pazarlamas\u0131nda ona mahk\u00fbm kalmak durumundad\u0131r. Ancak birinci mal bulunmad\u0131\u011f\u0131nda veya ikisinin fark\u0131n\u0131 ay\u0131rt edemeyecek derecede cahil, hatta k\u00f6r al\u0131c\u0131lara sat\u0131\u015f yapabilmek imk\u00e2n\u0131na sahip olabilir. Dikkat edilirse mem\u00acleketimizde \u00e7o\u011fu margarin, V\u0130TA\u2019n\u0131n rengi, ambalaj \u015fekli hatta markan\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 harflere kadar kopya etmeye \u00f6zellikle dikkat ederler. Belki Vita bulunmad\u0131\u011f\u0131nda \u00abEh bu da ona benziyor\u00bb diye sat\u0131\u015f yapabileceklerini, Vita tekrar bolla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda da kaderlerine r\u0131za g\u00f6sterecekleri pe\u015finen kabul ederek bu yola gitmektedirler. Marka, telaffuz olarak da ba\u015fkalar\u0131yla kar\u0131\u015fmamal\u0131d\u0131r. \u00c7o\u011fu kimse mamul\u00fc g\u00f6rmeden ad\u0131n\u0131 duyabilir. T\u00fcketicinin g\u00f6rd\u00fckten sonra fark\u0131 ay\u0131rt edebilece\u011fi s\u00f6ylenebilirse de yeterli bir savunma de\u011fildir. Bunda da iyi isim yapm\u0131\u015f bir mal\u0131n g\u00f6lgesinde ge\u00e7inmek Amac\u0131 g\u00fcd\u00fcl\u00fcr. \u00dclker\u2019in \u00c7okomel\u2019ine kar\u015f\u0131 Ar\u0131\u2019n\u0131n \u015eokover\u2019i buna \u00f6rnek olabilir. Radyoda veya TV reklamlar\u0131nda s\u00f6ylendi\u011finde bu ikisini kimse kolay kolay ay\u0131rt edemez. Yabanc\u0131 dilden terc\u00fcme de olumlu bir yol de\u011fildir. KARA KED\u0130 adl\u0131 bir parf\u00fcm\u00fcn CHAT NOIR kadar ba\u015far\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 kimse iddia edemez. Bir marka bir alanda tan\u0131nm\u0131\u015fsa, ba\u015fka bir alanda ayn\u0131 isim kullan\u0131labilir. Ancak muhtemel s\u00fcrt\u00fc\u015fme ve m\u00fcdahaleleri g\u00f6ze almak gerekir. Mesela Rolls-Royce, kendi ad\u0131n\u0131n radyo lambalar\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131na mani olmu\u015f, Patent Dairesi de KODAK ad\u0131 ile lisans almak isteyen bir \u00e7akmak yap\u0131mc\u0131s\u0131na m\u00fcsaade etmemi\u015ftir. Halen memleketimizde Evin ad\u0131yla bir ma\u011faza, bir sofra margarini, bir de domates sal\u00e7as\u0131 bulunmaktad\u0131r, firmalar\u0131n birbiriyle ilgisi yoktur. Keza Ko\u00e7 Holding\u2019le Ko\u00e7 otob\u00fcslerinin, Vita margariniyle Vita \u00e7ama\u015f\u0131r suyunun hi\u00e7 bir ili\u015fkisi bulunmamaktad\u0131r. U. S. Shoe Co. Red Cross (K\u0131z\u0131l Ha\u00e7) kunduralar\u0131n\u0131 yap\u0131p satmaktayken. Amerikan K\u0131z\u0131l Ha\u00e7\u2019\u0131n\u0131n m\u00fcdahalesiyle durdurulmu\u015ftur. Sonra ayn\u0131 mamul\u00fc Alt\u0131n Ha\u00e7 ad\u0131yla pazarlam\u0131\u015f, bu arada 50 y\u0131ld\u0131r bu adla tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 nedeni ile mahkemeye m\u00fcracaat etmi\u015f ve davay\u0131 kazanarak eski ad\u0131n\u0131 kullanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bundan sonra rekl\u00e2mlar\u0131n\u0131n alt\u0131na \u00abAmerikan K\u0131z\u0131l Ha\u00e7\u0131 ile alakam\u0131z yoktur\u00bb notunu yazmay\u0131 da ihmal etmemi\u015ftir. \u0130sim mamul\u00fcn bir \u00f6zelli\u011finden gelmemelidir : Mamul\u00fcn \u00f6zelli\u011fi dolay\u0131s\u0131yla YE\u015e\u0130L, YUVARLAK, DEL\u0130KL\u0130, SA\u011eLAM gibi bir kelime marka olarak al\u0131n\u0131rsa, bunun ba\u015fka birinin kullanmas\u0131 ihtimali \u00e7ok fazlad\u0131r. Bir s\u0131fattan ziyade, yap\u0131lan i\u015fle ilgili ve uydurulmu\u015f bir kelime marka olarak daha ba\u015far\u0131l\u0131d\u0131r : FRIGIDAIRE\u2019in soba, HOTPOINT\u2019in buzdolab\u0131, POP CORN\u2019un kahve markas\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 kimse d\u00fc\u015f\u00fcnemez. Bunlar\u0131 duyar duymaz, s\u0131ras\u0131yla Buzdolab\u0131, ocak ve soba, patlam\u0131\u015f m\u0131s\u0131r oldu\u011fu hemen tahmin edilecektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Marka Nedir? 1947 Lanham marka anla\u015fmas\u0131nda Marka Tescili: Bir t\u00fcccar veya bir imalcinin imal etti\u011fi veya satt\u0131\u011f\u0131 mal veya hizmeti di\u011ferlerinden ay\u0131rdeden i\u015faret, kelime, isim, sembol veya bunlar\u0131n bir kompozisyonudur. diye tarif edilmektedir 3 tip marka vard\u0131r : Mamul ad\u0131 \u015eirket, firma, m\u00fcessese, ma\u011faza ad\u0131 Mamul veya m\u00fcesseselerin i\u015faret ve sembolleri. Markan\u0131n \u00f6nemi: Orta \u00e7a\u011f… <\/i><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":98,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-97","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-grafik-tasarim"],"yoast_head":"\n3 tip marka vard\u0131r :<\/h3>\n
\n
Marka \u00c7e\u015fitleri<\/h2>\n
\u015eirket ve M\u00fcessese Adlar\u0131<\/h3>\n
Amblemler<\/h2>\n
Sembol ve Markalar Nas\u0131l Etken K\u0131l\u0131n\u0131r?<\/h2>\n